Kiedy pojawia się pytanie
Czasem to pani w przedszkolu mówi, że dziecko „inaczej się bawi". Czasem pediatra sugeruje konsultację. Czasem mama obserwuje i po prostu czuje, że coś jest nie tak — dziecko nie patrzy w oczy, nie reaguje na imię, bawi się w powtarzalny sposób, nie nawiązuje kontaktu z rówieśnikami.
Podejrzenie spektrum autyzmu to jeden z najtrudniejszych momentów dla rodzica. Wiemy o tym. Dlatego prowadzimy diagnostykę rzetelnie, ale z uważnością — zależy nam na relacji, nie tylko na procedurze. W naszym zespole trzy specjalistki mają uprawnienia do prowadzenia badań ADOS-2 i ADI-R.
Czym jest ADOS-2?
ADOS-2 (Autism Diagnostic Observation Schedule) to standaryzowana procedura obserwacji — uznawana na całym świecie za złoty standard diagnostyki spektrum autyzmu.
Badanie trwa 40–60 minut. Specjalista proponuje dziecku aktywności i tematy rozmowy — dostosowane do jego wieku i poziomu mowy. Obserwuje komunikację, interakcje społeczne, zabawę i ewentualne zachowania powtarzalne. Dla dziecka to wygląda jak zabawa — ale każda reakcja jest obserwowana i oceniana wg standaryzowanych kryteriów.
Badanie dostosowujemy do wieku i poziomu mowy dziecka — od 12. miesiąca życia (u maluchów rodzic jest zawsze obecny w sali) po młodzież i dorosłych.
Czym jest ADI-R?
ADI-R (Autism Diagnostic Interview — Revised) to pogłębiony, ustrukturyzowany wywiad z rodzicem. Trwa 1,5–3 godziny i szczegółowo przechodzi przez rozwój dziecka — komunikację, relacje społeczne, zabawę, zachowania powtarzalne.
ADI-R jest kluczowym uzupełnieniem ADOS-2. Zdarza się, że dziecko podczas badania ADOS nie przekracza progu diagnostycznego — a wywiad z rodzicem ujawnia trudności, których nie widać w jednorazowej obserwacji. Dlatego stosujemy oba narzędzia razem.
Jak wygląda cały proces?
Diagnostyka to zazwyczaj trzy spotkania:
- Wywiad z rodzicami (ADI-R) — zbieramy pełną historię rozwoju, dokumentację. 1,5–3 godziny.
- Obserwacja dziecka (ADOS-2) — badanie w gabinecie. 40–60 minut.
- Omówienie wyników — siadamy razem i tłumaczymy, co zaobserwowaliśmy, co to oznacza i jakie są dalsze kroki. 45–60 minut.
Wynik ADOS-2 to nie automatyczna diagnoza autyzmu — to jeden z elementów oceny. Końcową diagnozę stawia psychiatra, na podstawie wyników ADOS-2, ADI-R i całościowego obrazu dziecka.
Co dalej po diagnozie?
Diagnoza to nie wyrok — to pierwszy krok do właściwego wsparcia. Jeśli wyniki wskazują na spektrum:
- Konsultacja psychiatryczna — psychiatra dziecięcy stawia oficjalną diagnozę.
- Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego — z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej. Daje prawo do zajęć rewalidacyjnych, asystenta, dostosowanych metod nauczania.
- Wczesne Wspomaganie Rozwoju Dziecka (WWRD) — wybrane bezpłatne zajęcia terapeutyczne, 4–8 godzin miesięcznie.
- Plan terapii — 90% dzieci w spektrum ma trudności sensoryczne, dlatego u wielu terapia SI, TUS i logopedia idą razem.
Wszystko omawiamy z rodzicem — nie zostawiamy z papierami i pytaniami.
A jeśli wyniki NIE wskazują na spektrum? To też ważna odpowiedź. Rodzic wychodzi z wiedzą — nie z niepewnością. I jeśli trudności mają inne podłoże, pomagamy ustalić, w którą stronę szukać dalej.
Najczęściej zadawane pytania
Od jakiego wieku można zrobić badanie ADOS-2?
Od 12. miesiąca życia (moduł Toddler — dla dzieci, które chodzą). Badamy też starsze dzieci, młodzież i dorosłych. Prowadzimy diagnostykę w Gdańsku.
Czy ADOS-2 to już diagnoza autyzmu?
Nie. ADOS-2 to element procesu diagnostycznego. Wynik badania oceniamy w kontekście wywiadu ADI-R i całościowego obrazu dziecka. Końcową diagnozę stawia psychiatra.
Co jeśli wynik ADOS nie przekracza progu?
Nie oznacza to, że wszystko jest w porządku. Wywiad ADI-R może ujawnić trudności niewidoczne w jednorazowej obserwacji. Dlatego stosujemy oba narzędzia. A u dziewczynek warto mieć szczególną czujność — mogą maskować trudności.
Czy potrzebne jest skierowanie?
Nie. Wystarczy zadzwonić i umówić się na konsultację.
Jak przygotować dziecko?
Dziecko powinno być wyspane i najedzone. Nie trzeba go informować, że to „badanie" — dla niego to spotkanie, podczas którego bawi się z dorosłym. Wystarczy powiedzieć, że idzie do pani, która chce się z nim pobawić.
Ile to kosztuje?
Cenę diagnostyki ADOS-2/ADI-R ustalamy indywidualnie — zależy od zakresu. Szczegóły w cenniku lub telefonicznie.